Voorkom Onnodig Verzuim

Dit moet je weten om onnodig verzuim te voorkomen!

Duurzame inzetbaarheid, Vitaliteit, Gezondheid. Er wordt veel over geschreven en veel van gevonden. Dat het belangrijk is voor organisaties om daar oog voor te hebben en bewust mee om te gaan. Er zijn prachtige beleidsstukken over geschreven met goede intenties en mooie initiatieven.

Maar hoe weet je als directeur, (case) manager, HR-professional of leidinggevende nu wat je daar concreet en persoonlijk in kunt doen? Om onnodig verzuim te voorkomen.

Mijns inziens begint het op individueel niveau. Daarvoor is het nodig het volgende te weten:

Duurzame inzetbaarheid

Met Voorkom Onnodig Verzuim richt ik me op het in kaart brengen en stimuleren van het vitaliteitsaspect.

Je zou kunnen stellen dat het tegenovergestelde van vitaliteit burnout is. En dat wil iedereen voorkomen!

Wat is Vitaliteit? Het is het kunnen inspelen op de eisen vanuit de omgeving en daarbij jezelf gezond te houden.

We onderscheiden vier soorten vitaliteit:

1. Mentale Vitaliteit: Geestelijke fitheid en daardoor kunnen groeien en ontwikkelen. De medewerker is in staat goede beslissingen te nemen, kan zijn taken en verantwoordelijkheden aan en is in staat nieuwe dingen te leren;

2. Lichamelijke Vitaliteit: De medewerker heeft energie, heeft een goede lichamelijke conditie en fitheid. De fysieke gesteldheid van de medewerker staat het uitoefenen van de functie niet in de weg.

3. Sociaal-emotionele Vitaliteit: De medewerker is in staat goede relaties met collega’s en klanten te onderhouden. Hij of zij kan positief samenwerken, is in staat anderen vriendelijk te behandelen. De medewerker kan de eigen emoties zodanig hanteren en verwerken dat deze de uitoefening van de functie niet in de weg staan.

4. ZingevingsVitaliteit: Een vitale medewerker wil iets bijdragen, ertoe doen, iets neerzetten in de wereld, gewetensvol en integer werken. Hij of zij is zich bewust van het doel van zijn of haar taken. Hij of zij kan de persoonlijke belangen verbinden met de organisatorische belangen.

Welk gedrag kan een signaal zijn dat de vitaliteit niet meer in orde is? Dit kan er toe leiden dat de medewerker op de schaal van vitaliteit en burnout, meer naar de kant van burnout aan het glijden is.

Hieronder geef ik een aantal signalen die op het werk te zien kunnen zijn.

1. Mentale Vitaliteit: geestelijke fitheid en daardoor kunnen groeien en ontwikkelen.

Meerdimensionale taken niet aankunnen;

  • Fouten maken in het werk;
  • Dingen vergeten;
  • Niet meer kunnen schakelen tussen verschillende taken of omstandigheden.

2. Lichamelijke Vitaliteit: energie, lichamelijke conditie en fitheid.

  • Niet tot een taak kunnen komen;
  • Uitputting, continu moe zijn;
  • Veel verzuimen (op de werkvloer of door fysieke afwezigheid);
  • Weinig de kamer uitkomen;
  • Regelmatig ongelukjes hebben;
  • Niet meer aan de fysieke vereisten voldoen.

3. Sociaal-emotionele Vitaliteit: goede relaties met collegas en klanten, positief samenwerken, vriendelijk bejegenen.

  • Cynisch zijn;
  • Klagen bij het koffieapparaat;
  • Weinig de kamer uitkomen;
  • Verminderde betrokkenheid bij het team, klanten of de organisatie;
  • Negatief over zaken in de organisatie;
  • Niet meer vriendelijk kunnen handelen, maar agressief, defensief, of met emotionele afstand;
  • Geen hulp kunnen vragen of accepteren;
  • Veel huilen.

4. ZingevingsVitaliteit: iets bijdragen, ertoe doen, iets neerzetten in de wereld, gewetensvol en integer werken.

  • Negatief over zaken in de organisatie;
  • Onverschillige houding;
  • Geen vertrouwen meer hebben in dat het werk een bijdrage levert;
  • Het nut van de organisatie of het eigen werk niet meer zien.

Je weet nu wat vitaliteit is en welk gedrag zichtbaar is als de vitaliteit niet in orde is.

Het probleem van de werkgever is dat dit gedrag leidt tot spanningen op lichamelijk, mentaal, sociaal-emotioneel of zingevingsgebied. Grote kans dat dit medische klachten tot gevolg heeft, waardoor iemand echt ziek uitvalt. En dat wil je voorkomen!

Op de vraag, wat je nu zelf concreet kunt doen aan het stimuleren van de vitaliteit van medewerkers met vitaliteitsklachten, is hiermee nog geen antwoord gegeven. Daar is meer voor nodig. Daarom heb ik in samenwerking met drs. Esther Bergsma van WerkZorgCombinatie een training ontworpen: “Effectief omgaan met medewerkers met burnoutklachten”.

Doel van de training? Directeuren, (case)managers, HR-professionals en leidinggevenden hebben inzichten en handvatten om langduriger uitval te voorkomen. En hun medewerkers weer eerder aan het werk te krijgen dan wanneer ze deze kennis niet hebben.

Klik hier voor meer informatie of neem gerust contact met ons op.


Voorkom Onnodig Verzuim

5 struggles van een medewerker die zich ziek meldt door burn-out

Deze week sprak ik weer een werknemer die is uitgevallen door een burnout. Nu een week of vier geleden. Hij vertelde mij over zijn situatie en de issues waar hij als werknemer tegenaan liep, in dit prille begin van het verzuim door burnout. Velen die burnout zijn geweest, zullen dit herkennen. Daarom wil ik dit graag delen met werkgevers, managers, HR- en verzuimprofessionals en collega’s van mensen die burn-out raken of zijn geraakt.

1. Voortekenen
Ook bij hem waren er voortekenen aanwezig: bijvoorbeeld opeens grenzen gaan stellen, wat hij nooit deed. Collega’s vonden dat al vreemd: “gaat het wel goed met je? Moet ik me zorgen over je maken?”.  Het was een van de noodgrepen die hij deed om niet overbelast te raken, maar het was al veel te laat. Jarenlang hij heeft hij te veel van zichzelf gevergd onder andere in een complexe privésituatie. Dat hield maar niet op. Hij heeft zichzelf uitgeput, tot het lichaam nu STOP heeft gezegd. Feit is dat er sprake is van overbelasting. En een ineffectieve copingstijl. Die ontstaat grotendeels door gebeurtenissen eerder in iemands leven. Pas als iemand dat onder ogen ziet, kan effectieve behandeling plaatsvinden. Een andere copingstijl worden ontwikkeld. Maar eerst heeft het lijf RUST nodig. Doorgaans minimaal 3 tot 4 weken. Meer kan zelfs noodzakelijk zijn.

Tip voor de leidinggevende: realiseer je dat deze ziekmelding niet zomaar komt. Dat hier veel achter zit. Het herstelproces kan niet beginnen zolang er geen erkenning en begrip van de werkgever is. Met erkenning en begrip wordt onnodig verzuim voorkomen. Of de oorzaak op werk- of privégebied ligt, doet bij het erkennen niet ter zake.

2. Eén aanspreekpunt
In dit geval wil hij graag alleen zijn manager als aanspreekpunt. Hij erkende dat als hun relatie niet zo goed was geweest, het beter zou zijn een andere manager als aanspreekpunt te hebben. Anders zou dit het herstel belemmeren.

Na de ziekmelding was het lastig voor hem om zijn manager te bereiken. Dat vond hij vervelend. Als die belde, sliep hij. Als hij terugbelde, was zijn manager afwezig. Dit ging zo een paar keer door. Het gaf bij hem extra spanning.
Uiteindelijk heeft hij zijn wensen geuit en heeft zijn manager daar gehoor aan gegeven. Er werd meteen een afspraak gemaakt bij de bedrijfsarts.

Tip voor de leidinggevende: zorg dat je zo spoedig mogelijk contact krijgt met de medewerker. Die zit namelijk heel erg in zijn maag met de ziekmelding, voelt zich erg schuldig. Erkenning en begrip helpt, waardoor hij of zij zich wat rustiger kan voelen. Vraag daarbij niet hoe lang het gaat duren. Daar heeft de medewerker geen idee van, maar laat zich uit schuldgevoel misschien toch verleiden tot een uitspraak hierover. Je kunt dit beter aan de bedrijfsarts overlaten.

3. De collega’s niet willen teleurstellen
Hij vond het lastig een evenwicht te vinden in het contact houden met de organisatie. Aan de ene kant vindt hij het fijn dat collega’s hem niet vergeten zijn en betrokken bij hem zijn, aan de andere kant heeft hij behoefte aan één aanspreekpunt. De gesprekken, app-jes en mailtjes met en van collega’s kosten hem echt te veel energie en raakt daar vermoeid van in deze fase. Maar hoe maakt hij dat duidelijk? Hij wil zijn collega’s niet het gevoel geven dat hij niet in hen is geïnteresseerd. En hij wil vooral niet dat ze negatief over hem gaan spreken. Dit is zijn valkuil…. altijd bezig met wat anderen van hem vinden.

Tips voor de collega’s: laat weten aan de medewerker dat je aan hem of haar denkt. Verwacht daarbij geen reactie terug. Dat is te belastend. Vraag niet hoe lang het gaat duren. Deel zo min mogelijk informatie over zaken die op de werkvloer spelen. Het is voor de medewerker heel belangrijk dat hij of zij afstand kan nemen van alles. Dat lukt niet, zolang hij of zij wordt geconfronteerd met allerlei informatie en processen. Wees je ervan bewust: de medewerker vergeet jullie als collega’s niet, denkt aan jullie en het ligt niet aan jullie!

4. Schuldgevoel
Ook deze medewerker heeft last van een enorm schuldgevoel. Dat begon al bij de ziekmelding, die onvermijdbaar was: huilend aan het bureau van een collega. Helemaal op. Maar hij zei: “Ik neem wel vakantiedagen op. Twee weken vakantie met Kerst en Oud en Nieuw en vind je het goed dat ik daarna dan een weekje extra neem? Dan ben ik vast wel weer uitgerust”.

Tip voor de leidinggevende: als iemand in zo’n situatie vakantie wil opnemen, is de kans heel groot dat iemand dat doet, om te verhullen dat hij ziek is. Of om zich niet schuldig te hoeven voelen naar de werkgever toe. Hij durft zich niet ziek te melden: dat is zwak, niet nodig, geen goed werknemerschap, want “ik heb geen ziekte, dat overkomt mij niet”. Maar zo iemand is wel ziek, zijn lichaam en geest zijn ziek geworden, die MOETEN herstellen. Akkoord gaan met het opnemen van vakantie werkt niet mee aan herstel. Iemand heeft dan het gevoel iets nuttigs met zijn dagen te moeten doen, terwijl RUST juist voorwaarde voor herstel is. Herstel treedt dan niet op en dat is juist waar beide partijen belang bij hebben.

5. Kenmerken
Ook deze medewerker beschikt over de prachtige eigenschappen: hooggevoelig, intelligent, perfectionistisch, veeleisend, moeilijk grenzen kunnen stellen, analytisch, hoog verantwoordelijkheidsgevoel. Dit zijn echter de meest voorkomende eigenschappen bij mensen die een burn-out krijgen. Zo iemand is van heel veel waarde voor de organisatie, maar gaat veelal aan zichzelf voorbij.  Ze zijn als de gele kanaries in een mijn.

Tip voor de leidinggevende: als deze mensen weer vanuit hun eigen kracht kunnen leven (met professionele hulp, door de organisatie gefaciliteerd) en de organisatie kan die kracht erkennen, dan kan er goud groeien. En daarmee is iedereen gebaat!

Ik ben erg benieuwd welk punt uit dit blog jij het meest waardevol vindt. Je kunt je reactie hieronder achter laten.

 


Voorkom Onnodig Verzuim

Burnout…. het einde? Wat mij betreft een nieuw begin!

Een inkijkje voor werkgevers en collega’s in een ‘burnoutontwikkelingsproces”:

Als je er in zit, denk je, hier kom ik nooit meer uit! Wat gebeurt er met mij?

Ik schaam me dood…. Ik ben niks meer waard…. Wie zit nu nog op mij te wachten…. Ik kan niet eens meer normaal werken, niet eens normaal meer functioneren thuis. Wat ben ik een slechte vader, moeder of partner.
Tja, zomaar wat gedachten die de hele dag door iemand heen gaan die burnoutklachten heeft. Naast continu schuldgevoelens. Je hebt gedurende veel te lange tijd, veel te veel van je zelf, je lichaam en je psyche gevraagd. Je lichaam gaf wel signalen af, maar die horen er op een bepaald moment gewoon bij. Hoofdpijn? Ik zal wel moe zijn. Rugpijn? Verkeerd bewogen. Nek- en schouderpijn? Ik zal wel verkeerd hebben gelegen. Om over je boze of huilbuien maar niet te spreken, dat komt gewoon door de pijn.

Dat je niet lekker in je vel zit, dat is wel duidelijk. Maar dat het niet normaal is, dat realiseer je je echt nog niet. Het is (ik zeg expres geen ‘voelt’ want voelen ken je niet) hooguit ongemakkelijk. Je dat realiseren, daar heb je geen tijd voor. Nooit geleerd. Geen idee. Je moet doorgaan, kunt je niet permitteren ‘nee’ te zeggen, sterk zijn, niemand zit te wachten op ‘softeriken’, altijd een schuldgevoel: je doet het nooit goed genoeg. En zo kan ik nog wel even doorgaan.

AAN DE BUITENKANT ZIET NIEMAND DIT! Aan de binnenkant gaat iemand kapot. Maakt zichzelf kapot. Toch, als je goed kijkt, kun je het zien, aan gedrag. Dat anders is dan anders. Hierover meer info in mijn volgende blog.

Feit is wel dat een potentiële burnoutpatiënt ineffectief gedrag vertoont door overtuigingen die hem of haar in de weg zitten en belemmeringen die men daardoor ervaart. Deze heeft iemand zich jarenlang eigen gemaakt (soms vanaf vroege jeugd), dat het lijkt alsof dit echt karaktereigenschappen zijn van een persoon. Feitelijk is het aangeleerd gedrag. Dat eens effectief was, maar op een bepaald moment niet meer. Als men daar te lang mee doorgaat, in een andere context, loopt men zich hierop stuk. Met gevolgen voor de persoon zelf EN de omgeving (thuis, werk en vrienden).

Niet alleen mij, maar velen met mij, overkwam dit. Een van de eerste dingen waar iemand behoefte aan heeft, is te weten wat er nu eigenlijk aan de hand is. Maar daar laat niemand zich formeel over uit. En toch, pas als je weet wat er aan de hand is, kan je een plan maken, waarbij wordt gewerkt aan herstel.

In de beginfase van langdurig verzuim door burnoutklachten, weet men doorgaans niet wat te doen. Dat is heel begrijpelijk, het is geen alledaagse kost. En ook nog een taboe. Werkgevers weten heel goed dat het hun verantwoordelijkheid is hier de juiste stappen in te ondernemen. Ze weten soms alleen niet waarmee en wanneer te beginnen.

Dat is de reden waarom ik Voorkom Onnodig Verzuim ben gestart: middels bedrijfscounseling helder en bespreekbaar maken van:
–       verzuim op de werkvloer;
–       bij ziekte;
–       in de persoonlijke levenssfeer.
Want één ding is zeker: mijn periode van burnout, heeft (achteraf!) bij mij voor een nieuw begin gezorgd. En dat gun ik anderen ook! Goede persoonlijke begeleiding en sociale steun van partner, vrienden en collegas ‘s is daarvoor onontbeerlijk!