Een terugblik op 2016

Voorkom Onnodig Verzuim

‘Conflict door verzuim of verzuim door conflict?’

Geef vooral geen aandacht aan werkdruk! “Alles wat je aandacht geeft, dat groeit!”

werkdruk

Niet willen of niet kunnen?

Willen werkgevers niet praten en nadenken over werkdruk of kunnen ze niet? Zijn werkgevers bang dat de vinger dan naar henzelf wijst en bij werkstress naar de werknemer? Als je naar de definitie kijkt die TNO hanteert, dan hoeft dat toch echt niet. Een situatie waarin er een disbalans is ontstaan tussen de eisen van het werk wat betreft inhoud van het werk en de context van het werk en de mogelijkheden van de werknemer om het werk goed uit te voeren. Werkdruk is één van de oorzaken van werkstress, naast andere werkgerelateerde factoren die biopsychosociale klachten kunnen veroorzaken (zoals bijv. confrontatie met agressie en geweld, arbeidsconflict, discriminatie, seksuele intimidatie)

Workshop over werkdruk

Onlangs gaven wij een workshop over werkdruk. We waren specifiek uitgenodigd om voor een groep mensen in de zorg te komen vertellen over werkdruk en de aanpak van de werkwegwijzer. Reacties als: “alles wat je aandacht geeft groeit” (dus het geklaag of de werkdruk wordt groter zodra je aandacht geeft aan werkdruk) en “laten we het niet groter maken dan het is” (wie bepaalt eigenlijk hoe groot de werkdruk is of hoe groot die wordt ervaren) volgden. Een van de aanwezigen stak ietwat achterdochtig maar overtuigd zijn hand op stak en riep: “Moeten we het hier écht over werkdruk hebben? Ik krijg hier nou niet bepaald een positief gevoel bij!”
Oké, misschien zijn wij saaie mensen en vielen de mensen in slaap en zijn wij geen inspirators, altijd eerst hand in eigen boezem steken, toch?

Was het saai?

TNO Werkdruk WegwijzerAangezien het voor mensen in eerste instantie een nogal taai onderwerp lijkt, besloten wij de aanwezigen op een interactieve manier kennis te laten maken met de Werkdrukwegwijzer van TNO. We hadden het taaie onderwerp gemaakt tot een interactief spel. Gekoppeld aan het werkdrukmodel. Een prachtig model, dat uitlegt waaruit werkdruk bestaat. Dat het niet alleen de hoeveelheid werk is, maar dat ook persoonlijke factoren en onvoldoende buffers en de aan- of afwezigheid van voldoende regelmogelijkheden werkdruk bepalen.

Dit bracht vragen op gang: want “die regelmogelijkheden, die kunnen ook te veel aanwezig zijn. Dat kan toch ook leiden tot werkdruk? Te veel autonomie bijvoorbeeld”.
“Dat klopt inderdaad. Daarom is het bij het onderzoeken van werkdruk altijd belangrijk om hierover in gesprek te gaan. Het gaat om beleving. Hoe mensen het beleven en waardoor dat komt, kan je alleen helder krijgen in een gesprek”, zeiden wij. De hakken gingen in het zand, weg spel. Nee, werkdruk daar wilde het overgrote deel van de aanwezigen het niet over hebben, enkel over bevlogenheid en wellicht werkstress.

Of….zit de pijn dieper? Is werkdruk een taboe?

Is werkdruk een woord dat associaties oproept als; het ligt aan de organisatie, wij moeten iets doen, terwijl werkstress kan wijzen naar de werknemer; die doet iets verkeerd? Wij waren gevraagd en gekomen om de aanwezigen in korte tijd (een uur) kennis te laten maken met de werking van de werkdrukwegwijzer van TNO. Zodat zij een gedegen instrument in handen hebben om werkdruk gedegen aan te pakken in hun eigen zorgorganisatie. De ervaringen die we opdeden, bewezen eens te meer dat het taboe dat op werkdruk ligt. Exact een dag later lazen we een artikel in Arbokiezer.nl https://arbokiezer.nl/werkdruk-geen-thema-voor-werkgevers/ waarin letterlijk stond:

Wat zien werkgevers zelf als belangrijke HRM-thema’s?

“Uit onderzoek van HR Navigator, dat onderzoek deed onder 500 werkgevers die gebruik maakten van haar arbodienst selectie-site Arbokiezer, kwam het volgende naar voren”, aldus adviseur Marco de Zeeuw. “Nog geen 7% van onze klanten noemt ‘werkdruk’ als een van de drie belangrijkste HRM-thema’s. Welke thema’s voor de HR en arbo-verantwoordelijken wél bovenaan staan zijn: ‘vertrouwen’ (22%), ‘arbo-gerelateerde veiligheid en risicomanagement’ (19,5%) en ‘preventie’ (ruim 13%).”

De vraag is dus of werkgevers werkdruk wel als een probleem zien, terwijl de cijfers over werknemers die uitvallen als gevolg van werkstress toch echt voor zich spreken. Het opvallende is dat uit recent Motivaction onderzoek blijkt dat 55% van de werkgevers over werkstress met haar werknemers in gesprek wil. De Zeeuw: “Als goed werkgever zeg je hiermee bezig te zijn, maar uit ons onderzoek blijkt werkdruk nauwelijks een thema te zijn. Het lijkt erop dat het pas een probleem wordt als de werknemer uitvalt.”

En het NOS journaal meldt:
“Werknemers in de zorg voelen de hoogste werkdruk”

Speelruimte, dekt dat de lading?

geef vooral geen aandacht aan werkdrukEén ding is zeker: deze ervaring is ons enorm aan het hart gegaan. We hebben, met medewerking van een collega, hard nagedacht over hoe we het aanpakken van werkdruk wél op de agenda’s van de zorg kunnen krijgen. We probeerden het positief te brengen; SPEELRUIMTE, ja, dat moest het worden: hoe kunnen we organisaties helpen de speelruimte van hun werknemers te vergroten?

speel·ruim·te (de; v; meervoud: speelruimten, speelruimtes)

ruimte voor enige vrijheid van beweging of handeling

Dan zou men misschien meer genegen zijn om te spreken over oplossingen voor de druk die (door persoonlijke en organisatorische aspecten) wordt ervaren. De druk waardoor het werk minder goed kan worden uitgevoerd.

Komen we toch weer op werkdruk! was onze conclusie.

En waarom zouden we het woord ook mijden? Het gáát immers over werkdruk! Dat werd in de Week van de Werkstress maar weer eens goed duidelijk. Laten we het daar dan over hebben. En met elkaar in oplossingsrichtingen denken! Letterlijk in gesprek gaan over werkdruk en werkstress en SAMEN oplossingen bedenken. Want dat er pijn is, dat staat als een paal boven water. En enkel pleisters plakken, dat werkt niet, de etterende wond moet behandeld worden, anders schieten we er niets mee op.

Jennifer Hanenberg- Elders van Voorkom Onnodig Verzuim

Annemie Schuitemaker van Career & Live

mede namens Joke Koster van CSR Centrum  en Wilma Wouters van VitalaVie

Allen adviseurs Technologie Cluster Werkdruk TNO

Beste Yuri, of eigenlijk: Lieve Yuri!

Het is hier in Nederland dinsdagochtend 9 augustus, 04:30 uur. Ik word wakker van heftig onweer buiten. Mijn partner en ik nemen een kijkje bij de 7 kinderen die bij ons slapen en doen de ramen in huis dicht. We wachten tot de bliksem is verdwenen. De laatste bliksem hadden we niet verwacht: hij leest het bericht op zijn telefoon voor …

“Yuri van Gelder naar huis gestuurd in verband met alcoholgebruik”.

… Nee …!

Een schok ging er door mij heen! Adrenaline door mijn lijf. Ik denk: dit bericht kan ik nu niet aan. Dan word ik helemaal wakker en slaap ik niet meer. Na een paar overpeinzingen, lukt het me dit voor even te parkeren in mijn brein en val ik weer in slaap.

Als ik op een normale tijd ontwaak, maakt zich een gevoel van ongeloof van mij meester. “Is het écht zo?” Ik doe de televisie aan. Het nieuws. Eerst NOS, daarna toch ook even RTL. Ja, het is echt zo. Hij is zelfs al in het vliegtuig terug naar Nederland.

 

Mijn brein kwam op gang. Er gingen vragen door me heen, om een plaatje helder te krijgen.

Zoals:

“Eerst cocaïnegebruik, nu alcoholgebruik. Van het eerste afgekickt. Gebruikte hij van het laatste nu te veel of te vaak?”

“Zou hij de druk niet aan kunnen…?”

“Kan hij, wat vaker in topsport voorkomt, zijn grenzen moeilijk bewaken?”

“Is het een incident of terugkerend gedrag?”

“Valt hij terug in verslavingsgedrag? En waardoor dan precies?”

“Waar liggen zijn angsten en hoe gaat hij daarmee om?”

“Hoe is het met zijn zelfbeeld gesteld?”

“Wist hij dat dit de regels zijn?”

 

Maar ook gingen er zóveel gedachten door me heen:

“Stel dat hij wist dat dit de consequenties zijn, dan moet de drang naar alcohol (korte termijn) groter zijn geweest dan de wens van de medaille (lange termijn)”.

“Stel dat hij ‘gewoon een biertje’ ging drinken, dan komt zo’n besluit om terug naar Nederland te moeten wel heel hard aan. Is dit dan wel passend?”

“Wat een strijd moet hij geleverd hebben; de strijd om aan de top te komen, zijn cocaïneverslaving te overwinnen, zijn strijd om terug te komen in het turnen, je voor de Olympische Spelen te plaatsen, weer te winnen in de ringen én de strijd om te kunnen omgaan met de dunne lijn van tot het gaatje gaan en stoom afblazen”.

Alleen dat al is topsport!
Maar daarvoor krijg je geen medaille.

 

Toen ik me opeens realiseerde hoe je je zou voelen. In het vliegtuig. Wetende dat je familie, maar ook nieuwsgierigen, op je wachten. Kapot van binnen, dizzy van wat er is gebeurd, boosheid? Op je coach? Of misschien wel op jezelf. Geen positief toekomstbeeld, schaamte, schuldgevoel. De meest destructieve gevoelens die een mens over zichzelf kan hebben en dat in een vliegtuig, úrenlang, waar je geen kant op kunt … Met mensen om je heen die weten wie je bent en/of je (denken te) kennen. Ik werd letterlijk een beetje misselijk.

 

Toen hoorde ik op het nieuws dat Twitter volstroomt. Ik werd hier nóg misselijker van! De grappen die er werden gemaakt. Ik herhaal ze hier uit principe niet. En dat zelfs een publieke omroep zich tot dat niveau verlaagt? Nee, dit kan niet en dit mag niet! Ik móest jou een hart onder de riem schrijven Yuri!

Want weet je, niemand weet waarom dit is gebeurd. Zelfs jij niet, schat ik zo in. Maar veel mensen in Nederland denken het wel te weten. De meningen zijn uiteenlopend, tussen een biertje drinken buiten het Olympisch Dorp en een nieuwe verslaving.

 

Wat jou zou helpen is om met professionele mensen die geen enkel oordeel hebben, waar jij je veilig en vertrouwd bij voelt, te kijken naar de oorzaken van je gedrag. Om uiteindelijk tot persoonlijke groei te kunnen komen.

 

Want zeg nou zelf, jij bent voor iets heel anders naar RIO gekomen dan een biertje te drinken buiten het OD en eerder naar huis te kunnen gaan. Je kwam voor de medaille. Daar heb je álles voor gedaan. Misschien wel meer dan daarvoor nodig was. En dat is je duur, heel duur komen te staan.

 

Toch wil ik een klein kijkje in de toekomst met je nemen: er zijn in de geschiedenis meer sporters over de grens gegaan (Wim Kieft, Jan Ykema, Leontien van Moorsel, Edith Bosch, allen op hun eigen manier). Zij hebben gereflecteerd op hun sportperiode en de keuzes die ze daarin hebben gemaakt. Zijn door diepe dalen en misschien in behandeling gegaan, hebben mensen en vertrouwen verloren. Maar het ook weer terug gevonden …

 

Zij spreken nu voor volle zalen. Of hebben een boek geschreven. Zij delen hun ervaringen met anderen. Zodat die er van kunnen leren. De periode van reflectie naar voren kunnen halen. Tijdens hun leven of loopbaan parallellen te kunnen trekken, daarvan leren en kunnen groeien naar eigenheid en een positief zelfbeeld.

 

Dit gun ik jou ook Yuri. Je hebt er nu niks aan. Maar, zoals Johan Cruyff altijd zei: Elluk nadeel heb zijn voordeel”. De moeilijke weg die jij nog hebt te gaan, zal je dan uiteindelijk een toekomst met een missie brengen. Een andere missie dan waar je voor ging.

Maar dát … is de kracht van kwetsbaarheid.

 

9 augustus 2016
Jennifer Hanenberg Elders

Stagiair bij Voorkom Onnodig Verzuim

Ik ben verheugd om jullie Bastiaan Oosterveen voor te kunnen stellen!

Bastiaan (17 jr.) loopt vanaf medio april 2016 tien weken stage bij Voorkom Onnodig Verzuim voor zijn MBO4-opleiding Marketing aan het ID-college. Ik ben hier heel blij mee. Want door steeds meer opdrachten als bedrijfscounsellor en spreker kreeg ik steeds minder ruimte voor (online) informatievoorziening naar mijn trouwe volgers: werkgevers en werknemers.

Bastiaan heeft ook een schoolopdracht gekregen om marktonderzoek te doen. En van hem zou ik graag een plan met aanbevelingen willen zien, waarin (online) marketingmogelijkheden worden uitgewerkt om (wellicht online) nog meer werkgevers en werknemers te kunnen ondersteunen bij het voorkomen van onnodig verzuim.

Bastiaan zegt zelf over zijn stageVoorkom Onnodig Verzuim:
“Ik ben erg blij met m’n stageplek bij Jennifer. Ik vind dat het bedrijf wat zij heeft opgericht een erg goed doel met zich meebrengt. Ik kom zelf uit een ondernemersgezin. Als eerstejaars student van mijn opleiding loop ik nu een stage van tien weken. Dat is natuurlijk best een tijdje, maar ik weet vrijwel zeker dat ik het hier erg naar mijn zin zal hebben”.

Stress

Presentatie Stress inZicht©: de impact

Verslag van een deelnemer aan de presentatie Stress inZicht©:

Mijn agenda was afgelopen week toch weer voller dan ik dacht. Veel leuke dingen die op mijn pad kwamen.

Ik heb mijn certificaat gehaald van de basistraining voor taalvrijwilligers, waardoor ik nog meer inzicht heb gekregen m.b.t. laaggeletterdheid. Hierdoor ben ik nog beter in staat om deze mensen te helpen. Tijdens deze laatste bijeenkomst hoor ik veel goede verhalen over de trainingen die gegeven worden bij het vrijwilligerscollege van WijZijn. Mijn vriendin, die ook de training voor Taalvrijwilligers volgt, heeft de dag erop een training over stress in zicht, maar ze moet deze afzeggen wegens andere verplichtingen. Het lijkt me wel leuk om deze training te volgen, dus ik vraag of ik niet in haar plaats kan gaan. Zo gezegd, zo gedaan.

Ik woon op 18 februari 2016 de presentatie en workshop “Stress inZicht©” bij, die door Voorkom Onnodig Verzuim aan het Vrijwilligers College is aangeboden, als gevolg van de maatschappelijke beursvloer van de Roosendaalse Uitdaging.

Door alle leuke dingen ben ik toch wel wat over mijn grenzen gegaan de laatste tijd. Ik wil graag naar de presentatie, maar ik sta moe op. Ik roep het ook uit: “Ik ben moe!”

Hiermee verandert er natuurlijk niks aan mijn vermoeidheid en dat realiseer ik me ook. Ik probeer toch wat energie bij elkaar te rapen en ga op weg naar de training. Fijn dat ze een inloop ingepland hebben, zodat je de tijd hebt om aan te komen. Ik ben echter zo traag dat ik net op tijd binnen kom. Ik word vriendelijk ontvangen door Caroline Maat, organisator van het vrijwilligerscollege, en door Jennifer Hanenberg Elders, de cursusleider.

We beginnen meteen en ik merk dat ik eigenlijk nog niet echt ben aangekomen. Ik hoor Jennifers verhaal half, dat ze een HR- achtergrond heeft. Bij het woord burn-out wordt er iets getriggerd in mij. Hier staat dus duidelijk iemand die zelf processen heeft doorlopen.

Dit is interessant.

Jennifer gaat verder met de introductie en beantwoordt vier vragen. Haar openheid brengt met zich mee dat ze zich kwetsbaar op durft te stellen. Hierdoor geeft ze de aanwezigen ook toestemming om hun eigen kwetsbaarheid te laten zien.

Nadat ze haar verhaal verteld heeft vraagt ze of iemand het leuk vindt om te schrijven. Enthousiast roep ik ja! Ik word gevraagd om een stukje voor de website te schrijven en dit vind ik leuk (valkuil van mij, ik vind zoveel dingen leuk!).

We zijn met een groep van ruim 20 deelnemers en ik mag beginnen met mezelf voor te stellen en de overige vragen te beantwoorden.

De vragen zijn:

  • Wie ben je?
  • Welk vrijwilligerswerk doe je?
  • Voor welke uitdaging sta je?
  • Wat geeft jou energie?

Bij mijn uitdaging van dit moment word ik nogal emotioneel. Kennelijk is de toon gezet, want ook mijn buurvrouw en haar buurvrouw worden bij hun eigen verhaal ook emotioneel. We horen van elkaar wat voor vrijwilligerswerk we doen en het valt al heel snel op dat er een groep mensen bij elkaar is die allemaal bevlogen en betrokken zijn bij hun vrijwilligerswerk. Wat mij opvalt is dat er veel mensen hooggevoelig zijn.

Veel van de aanwezigen hebben of zelf, of noodgedwongen de keus gemaakt om hun bijdrage aan de maatschappij te leveren in de vorm van vrijwilligerswerk. Dit zijn mensen die iets toevoegen en mensenmens zijn.

Deelnemers tijdens presentatie en workshop Stress inZicht©

Deelnemers tijdens presentatie en workshop Stress inZicht©

Het deelrondje duurde best lang en het ging diep, ondanks dat veel mensen elkaar niet kenden.Jennifer liet iedereen de ruimte voor zijn of haar eigen verhaal. Er werd niet opgejaagd gereageerd door tijd ofzo. Ieder verhaal was weer waardevol. En het viel me op hoe goed ik, ondanks mijn eigen verhaal, de verhalen van anderen in mij op kon nemen. Dit is echt de verbindende kwaliteit van Jennifer geweest, waardoor dit tot stand kon komen. Daarnaast hoor je zoveel herkenning bij elkaar, dat kan op zich al een stukje rust brengen. De herkenning dat je niet de enige bent die door een proces gaan. En uiteraard hebben we allemaal onze eigen processen.

 

 

Vervolgens werd er heel veel theoretische informatie gegeven van de informatie die op haar website te vinden is. Het schema stress inZicht werd behandeld. Ik heb hele klachten reeks van lichamelijke en emotionele klachten voorbij zien komen. Ik ken ze uit mijn broekzak, helaas. Ik voelde me door ingrijpende oorzaken ook jarenlang overvraagd.

Stress

Al deze zaken kan ik nu meer een plekje geven. Jennifer deelt haar eigen pad met ons waardoor de theoretische achtergrond erg boeiend is om naar te luisteren. Ik merk dat het voor mij wel wat veel is, ook omdat mijn concentratie niet optimaal is. Door de persoonlijke betrokkenheid weet Jennifer me wel te blijven boeien.

Dan sluiten we na een korte pauze af met een verwerkingsopdracht, waarbij we onze energiegevers en onze energielekken in beeld brengen. We mogen plaatjes uit tijdschriften uitzoeken of met stift of pen woorden opschrijven.

 

Dit soort opdrachten heb ik al vaak uitgevoerd en ik blijf dit een leuke verwerkingsvorm vinden. De workshop had voor mij best nog wat langer mogen duren.

Ik heb in mijn leven heel wat therapeuten gezien en heel wat trajecten doorlopen o.a. door burn-outklachten. Als ik nu weer in een burn-out zou zitten dan zou er een grote kans bestaan dat ik voor een traject bij Jennifer zou kiezen. Ze heeft deskundige ervaring hoe HR in bedrijven werkt en ze heeft de ervaringsdeskundigheid van een burn-out en ze is opgeleid als bedrijfscounselor. Daarnaast heeft ze stress inzichtelijk gemaakt met een model. Vanuit dit model kan ze door haar persoonlijke ervaring en door haar overzicht en inzicht in zaken mensen helpen om naar een hoger plan te tillen.

Na de workshop ga ik snel naar de markt nog wat boodschappen halen en vervolgens snel naar huis, eten en werken. Dan ’s avonds weer een bijeenkomst. Die nacht slaap ik slecht en heb nog wat andere klachten. Toch maar eens wat beter naar mijn lichaam gaan luisteren….

Het schrijven van dit stukje blijkt voor mij een goede creatieve verwerking te zijn. Wat dat betreft was mijn eerste reactie met een enthousiaste JA heel goed.

Voel je ook meer stress dan goed voor je, is neem dan eens een kijkje op de website van Jennifer Hanenberg Elders: www.voorkomonnodigverzuim.nl

Ben je vrijwilliger en wil je jezelf verder ontwikkelen? Dan kan het Vrijwilligerscollege Roosendaal wellicht iets voor je betekenen. Neem eens een kijkje op www.wijzijnroosendaal.nl

Hoofdpunten congres “Van werkstress naar werkplezier”

Week van de Werkstress

Maandag 16 november 2015 was de aftrap van de Week van de Werkstress tijdens een congres in mijn woonplaats Den Haag.

De titel zorgt voor discussie, merk ik vaak. Want werkstress impliceert stress DOOR het werk, maar ik zie het als stress OP het werk. En ik benader het ook zo. Want ongeacht waar het vandaan komt (dat weet je vaak niet meteen), is het een probleem voor werkgevers én werknemers. En de oplossingen liggen ook in beider handen, is mijn visie. Ik begeleid werkgevers en werknemers erbij, om die oplossingen, die per persoon verschillend zijn, in kaart te brengen.
Onder andere door persoonlijke begeleiding te bieden aan werknemers, zodat zij daarna gerichter het gesprek met hun werkgever aan kunnen gaan, bereiken we goede resultaten! Werknemers en ondernemers waarderen hun persoonlijke counselingstraject dat ze met mij hebben doorlopen met gemiddeld een ruime 8,5! En nergens heeft dit tot (meer) verzuim geleid. Overigens zet ook Siemens counseling in tegen psychische klachten op de werkvloer. Want, het is treurig als de prijs van geen grenzen kunnen stellen, een burn-out is.

Voorkom Onnodig Verzuim is campagnesupporter van “Check Je Werkstress”. Daarom deel ik graag de inzichten die vandaag naar voren kwamen op het congres. Ik zet ze hieronder voor je op een rijtje:

Wat kan je als werknemer doen om stress OP het werk te voorkomen?

  • Neem de signalen van je omgeving serieus. Zij zien eerder dat het niet meer gaat en dat de grens bijna is bereikt dan jijzelf (Mariëlle Lunenburg, jonge werknemer en burn-outervaringsdeskundige);
  • Weet dat je niet onvervangbaar bent. Anders denk je dat jij alles op je schouders moet houden en dat is onmogelijk (Floris Kortie, jonge werknemer en burn-outervaringsdeskundige);
  • Heb oog voor uitputtingsslag van jezelf. Heb je voldoende rustmomenten? Zijn er vroege indrukwekkende gebeurtenissen geweest die de ontwikkeling van de jonge hersenen hebben beïnvloed? Heb je voldoende sociale steun? Hoe ga je om met de waarde (van) ‘achievement’ in je leven? Welke dagelijkse gebeurtenissen spelen een rol in je leven? (Marian, Joëls, hoogleraar neurowetenschappen Universiteit Utrecht);
  • Erken dat je in werkelijkheid weinig moet. Dan pas kan je keuzes maken die goed voor jou zelf zijn (Bas Haring, filosoof);
  • Een tip voor pleasers, van Marian Joëls: “Nee zeggen, kost een paar seconden. Met ‘ja’ ben je een paar weken zoet”.

Wat kan je als werkgever doen om stress DOOR het werk te voorkomen?

  • “Complimenten geven. En vraag mensen naar wat er voor nodig is om het werkplezier nog groter te maken” (Minister Lodewijk Asscher, Sociale Zaken en Werkgelegenheid);
  • “Bied de werkgever persoonlijke ondersteuning in de vorm van individuele psychologische begeleiding: “Hoe kom je over op de buitenwereld? Want hoe beter je jezelf kent, hoe meer je jezelf bent, hoe meer werkplezier je beleeft. En als je mensen ondersteuning biedt om dichter bij zichzelf te komen, kan je als werkgever gebruik maken van hun talenten en kwaliteiten” (het bedrijf Critical Minds is hier een voorbeeld van);
  • “Denk eens na over de mogelijkheden van een vierdaagse werkweek, voor een goede balans werk en privé. Maar wees niet te strak in de uitvoering. Doe tevens aan kostenmanagement, dan verdient dat die 1/5 productiviteitsverlies weer terug.” (Bruggink & Van der Velden heeft dit ingevoerd);
  • Voer een buddy-systeem in: in deze vorm kan je op een persoonlijker niveau met een collega bespreken hoe het écht met je gaat (dit is ook een aanpak die bij Critical Minds succes oplevert).

Tot slot meldde minister Asscher aan het begin van het congres dat een werkgever een wettelijke verantwoordelijkheid heeft in het signaleren en aanpakken van psychosociale (en veiligheids)risico’s voor werknemers. Dit hoort bij de invulling van de plicht tot goed werkgeverschap. Hij roept werknemers op die zien dat hun bedrijf deze taak verwaarloost, hiervan melding te doen bij de Inspectie SZW. Dit is toch wat geen enkele werkgever wil?

Werkdruk, hoe pak je dat nu aan?

Hoe breng je dat in kaart? En wat zijn dan de vervolgstappen? Dat is een karwei, maar niet onhaalbaar! Om werkgevers hierbij te helpen, is Voorkom Onnodig Verzuim deelnemer aan het Technologiecluster Werkdruk van TNO. Hierin is ons kennis bijgebracht over de werking van de Werkdruk Wegwijzer, een instrument dat TNO in opdracht van het Ministerie SZW en in samenwerking met sociale partners heeft ontwikkeld.

Wil je hier meer over weten? In het kader van de Week van de Werkstress geven wij als adviseurs in dit Technologiecluster op woensdag 18 november a.s. een gratis workshop “In dialoog over werkdruk”. Alle directeuren, leidinggevenden en HR-professionals die aandacht zouden willen besteden aan werkdruk in hun organisatie, zijn van harte welkom. Hopelijk heb ik je met deze impressie hiertoe een eerste aanzet gegeven!

Meld je aan voor de workshop

Aanmelden voor de Workshop “In dialoog over werkdruk” kan via de link op de afbeelding. Je krijgt veel informatie over wat werkdruk is, hoe je er over in gesprek kunt gaan en hoe je het kunt aanpakken. Ben je verhinderd en wil je wel graag meer weten over dit instrument? Neem gerust vrijblijvend contact op.

Werkdruk Wegwijzer

Aanmelden Workshop “In dialoog over werkdruk” – Werkdruk Wegwijzer TNO

Voorkom Onnodig Verzuim

Hoe maak je de inzet van een bedrijfscounselor bespreekbaar?

Bedrijfscounselling is een vorm van psychosociale hulpverlening gericht op het verbeteren van het functioneren op de werkplek, rekening houdend met de hele persoon. Zowel de leefsituatie, de persoonlijkheid als eventuele lichamelijke of psychische klachten. Problemen thuis of op het werk staan niet los van elkaar. Aan de ene kant beïnvloeden ze elkaar. Aan de andere kant kunnen ze dezelfde oorzaak hebben (zoals bijvoorbeeld moeilijk grenzen kunnen stellen of te perfectionistisch zijn). Door problemen in onderling verband te zien en te kijken naar achterliggende oorzaken worden deze grondiger aangepakt.

Een bedrijfscounselor is een psychosociale hulpverlener die je kan helpen (weer) optimaal te functioneren. Maar hoe kaart je als werknemer aan dat je dat graag wilt? Zonder dat je leidinggevende denkt dat het helemaal niet goed gaat of je geen vertrouwen in hem of haar hebt.
Of hoe zeg je tegen je werknemer dat je denkt dat het wat voor hem of haar is? Zonder dat de werknemer denkt dat hij ontslagen gaat worden.

Wij[1] zijn (register) bedrijfscounselors en wij ervaren dagelijks wat counseling voor mensen kan opleveren. We gunnen dat iedereen. Daarom willen we de gesprekken om bedrijfscounseling aan te kaarten makkelijker maken.

Ben je werknemer en denk je dat het jou verder kan helpen? Of ben je leidinggevende en denk je dat het je medewerker (en indirect de werkomgeving) verder kan helpen?

Op deze manier ga je het gesprek met elkaar ontspannen aan:

Voorkom onnodig verzuim, door betrokkenheid, verbinding en daadkracht!

Voorkom onnodig verzuim, door betrokkenheid, verbinding en daadkracht! Counseling is een effectief instrument.

Werkgever; bedrijfscounseling voor de werknemer

“Wij zijn blij met jou als werknemer en willen graag dat je goed in je vel blijft zitten. Ik heb het gevoel dat wat ondersteuning je wellicht zou kunnen helpen. Een bedrijfscounselor biedt een persoonlijk traject. Daarin geef je zelf aan wat je wilt bereiken. Je kunt dus helemaal zelf bepalen waar je behoefte aan hebt”.

“Naar aanleiding van ons (functionerings)gesprek waarin we een paar verbeterpunten hebben besproken, wil ik je de mogelijkheid van begeleiding aanbieden. Het helpt je om inzicht te krijgen in wat er gebeurt, zodat je voor jezelf de juiste keuzes kunt maken”.

“Ik merk dat de veranderingen die we met het bedrijf doorgaan, je veel energie kosten. Dat merk ik aan [vertel het gedrag dat je ziet]. Ik heb zelf eigenlijk niet direct een oplossing voor handen om de situatie te kunnen beïnvloeden. Wat ik wel kan doen, is je de mogelijkheid bieden om eens met iemand in een vertrouwelijke setting te spreken over jouw beleving. En te onderzoeken wat je nodig hebt en zou kunnen doen om die energie positief te beïnvloeden”.

Ben je werkgever van een (klein) MKB-bedrijf en is sprake van een langduriger spanningsvolle situatie met een medewerker? Dan kun je zeggen:
“Ik merk dat er spanning tussen ons is telkens als we in gesprek gaan en dat het ons niet lukt om hier uit te komen. Misschien is het een idee als we de hulp van een externe counselor inroepen, die eerst met ons afzonderlijk spreekt en ons vervolgens kan helpen om deze situatie positief te veranderen”.

Je kunt in alle gevallen afronden met: “Ik ben bang dat als we de situatie zo laten voorbestaan, dit uiteindelijk negatieve gevolgen heeft voor ons allebei”.

Werknemer; bedrijfscounseling voor jezelf

“Ik krijg het gevoel dat de rek er wat uit raakt. Nu gaat het nog redelijk goed, maar ik denk dat als ik nu niet verander dat misschien straks niet meer zo is.”

“Het lijkt wel of ik wat dreig vast te lopen in de dingen die allemaal op mijn bordje liggen. Ik zie tussen de bomen soms het bos niet meer en dat kost me enorm veel energie. Ik merk dat ik behoefte heb aan iemand die mij helpt om effectiever met problemen om te gaan en me ondersteunt bij het onderzoeken van oplossingen. Is het mogelijk dat ik hiervoor vanuit de werkgever financiële ondersteuning krijg”?

“Ik heb gelezen dat een bedrijfscounselor je helpt beter te functioneren. Zij zijn gespecialiseerd in alle vraagstukken rond werk en privé. Ze gaan dieper in op de situatie, nemen alles in ogenschouw en helpen mij mijn beste versie te worden. Ook vind ik het prettig dat ze onafhankelijk zijn”.

“Bij een bedrijfscounselor kan ik de blokkade die ik voel concreet aanpakken. Dat zullen jullie op het werk ook gaan merken. Ik denk dat ik beter in mijn vel kom te zitten en dan beter functioneer”.

Werknemer; bedrijfscounseling op de afdeling

“Ik merk dat we op onze afdeling veel of regelmatig ziekteverzuim hebben. Dat vind ik vervelend voor de zieken, maar drukt ook zwaar op degenen die doorwerken. Ik heb het gevoel dat als we hier nu niets aan doen, dit een neerwaartse spiraal wordt.

Ik heb gehoord van een bedrijfscounselor die met mensen en eventueel met teams aan de slag gaat om hen productief aan het werk te houden waar nodig, en verzuim te verkorten waar mogelijk. Zij versterkt mensen door diepgaande en vertrouwelijke gesprekken, waarbij je echt tot de kern komt, zodat kan veranderen wat moet veranderen bij mensen om effectief te kunnen functioneren.

Veel verzuim ligt op psychisch vlak. Zeker na een periode van extra (door ziekteverzuim) of intensief werk is de kans op psychische klachten groter. Als we eerder ingrijpen, kunnen we een toename voorkomen. En daarmee ook extra druk op het team”.
Een bedrijfscounselor kan samen met een werknemer, een werkgever, maar ook met een team, kijken wat er nodig is om het werk beter werkbaar te maken en optimaal te functioneren.

Wat is het verschil met andere hulpverleners?

Een counselor heeft kennis van psychosociale problematiek, psychologische interventies, organisatieculturen en psychologische gespreksvoering. De kern van die gesprekstechniek is dat de zelfredzaamheid wordt gestimuleerd. Geen advisering maar iemand zelf krachtiger maken en te leren beter om te gaan met problematieken in het werk- en privéleven. Daardoor heeft counseling een therapeutische werking.

Een bedrijfscounselor heeft wél toegang tot kwetsbaar gebied. Mits vrijwillig, vertrouwd en vertrouwelijk.

Een bedrijfscounselor heeft wél toegang tot kwetsbaar gebied. Mits vrijwillig, vertrouwd en vertrouwelijk.

Meer informatie?

Wil je meer informatie over waar wij bij kunnen helpen? Neem gerust vrijblijvend contact op.

Of download hier de brochure voor werknemers: counseling op het werk.

Heb je na het lezen van onze tips een situatie voor ogen waarbij bedrijfscounseling een goede interventie geweest zou kunnen zijn, of waarbij het is ingezet? En wil je dit met anderen delen? Dat kan hieronder. We kunnen ons voorstellen dat informatie gevoelig ligt of herkenbaar kan zijn. Beschrijf het liefst zo algemeen mogelijk.

[1] drs. Esther Bergsma (regio Noord en Oost), Marieke Brands en Jennifer Hanenberg Elders (regio Midden, West en Zuid-West)

Voorkom Onnodig Verzuim

Terug van vakantie: Uitgerust of … ‘uitgeblust’?

Veel mensen komen in de periode juni-september terug van vakantie. Ik hoop dat je op jouw vakantie, onlangs of nog in het verschiet, kunt terug kijken als een ontspannen periode, die je hebt kunnen benutten zoals jij het wenst. Voor mij geldt dat de laatste jaren gelukkig wel. Ik weet door ervaring zelf heel goed wat een ontspannen vakantie je kan opleveren, maar ook wat het gevolg is als je vakantie niet loopt zoals je had gewenst of als je niet voldoende kunt opladen / herstellen.

Na_de_vakantie_stressOverigens is onlangs uit onderzoek van Psychologie Magazine gebleken dat bijna 40 procent van de Nederlanders zich meerdere malen per week oververmoeid voelt of opgebrand; ruim de helft is regelmatig gestrest. Veel van deze mensen hebben werk. Statistisch gezien werkt een deel daarvan in jouw organisatie.

Dat kan er toe leiden dat iemand na de vakantie bekaf aan het werk gaat… en niet de mogelijkheid ervaart om dit gevoel om te buigen. Door verwachte en onverwachte omstandigheden (die vaak al voorafgaand aan de vakantie zijn ontstaan):

  • Een baas of klant die tijdens je vakantie onverwacht allerlei vragen aan je stelt, per mail of mobiele telefoon;
  • Een complex project waaraan je werkt, dat je maar niet van je af kunt zetten;
  • Conflicten thuis en/of op het werk;
  • Je partner of jij hebben vlak voor de vakantie te horen gekregen dat je wordt overgeplaatst of erger, ontslagen;
  • Onverwachte ziekte of overlijden van een gezinslid voor of tijdens de vakantie;
  • Een familielid of vriend die plotseling overlijdt;
  • Je partner en jij gaan uit elkaar en in deze emotioneel zware periode deel je (voor het eerst) de kinderen: je bent drie weken zónder ze geweest. En drie weken mét ze. Alleen… ;
  • Je hebt een samengesteld gezin en jullie zijn hele dagen, zelfs weken, in de ‘nieuwe’ samenstelling bij elkaar;
  • Je zorgt voor een zieke vriend of een ziek familielid;
  • Je bent zelf ziek geweest;
  • Je hebt last van stressklachten gehad, zoals bijvoorbeeld slapeloosheid, rugklachten, prikkelbaarheid.

Je hebt dus heel veel energie gegeven en hebt te weinig nieuwe energie opgedaan, waarbij uiteenlopende emoties een rol speelden.
Deze lijst is nog veel verder uit te breiden. Maar ik denk dat dit goed inzicht geeft in de mogelijke achtergronden van (jezelf of) een medewerker of collega die niet uitgerust, maar ‘uitgeblust’ van vakantie terug komt.

Weer opladen is voor iedereen juist zó nodig!

Want wat gebeurt er, als je vakantie hebt, je er hoogstwaarschijnlijk naar hebt toegeleefd om los te komen van overige stressfactoren, en het valt tégen door dergelijke ingrijpende levensgebeurtenissen? Waarbij dit misschien wel de bekende druppel kan zijn…

Stress, angst en spanning: wat doet het met je lijf?
Stress is vaak het gevolg van langdurige spanning of angst. Spanning en angst zorgen ervoor dat je lichaam in een staat van alertheid komt. Het is een ingewikkeld systeem wat er al in de oertijd voor zorgde dat we onszelf langere tijd kunnen beschermen tegen gevaar door te vluchten. Inmiddels hoeven we niet meer letterlijk te vluchten, maar de stoffen die daarbij vrij komen en de lichamelijke reactie als gevolg ervan zijn nog steeds hetzelfde: alertheid, verhoogde hartslag, diepere ademhaling, opgejaagd gevoel en het immuunsysteem dat onderdrukt wordt.

Adrenaline en noradrenaline verhogen de hartslag
Door angst of spanning worden de zogenaamde stresshormonen getriggerd. Adrenaline en noradrenaline zijn verantwoordelijk voor de verhoogde hartslag en de diepere ademhaling. Het lichaam is in een staat om te kunnen vechten of te vluchten: er wordt meer zuurstof rondgepompt naar de spieren die betrokken zijn voor dergelijke handelingen, het bloed gaat sneller stromen. Het lichaam zorgt bij voorbaat voor voldoende afkoeling door te gaan zweten.

Cortisol: spierafbraak en onderdrukking van het immuunsysteem
Daarnaast komt er een ander stresshormoon vrij uit de bijnierschors: cortisol. Dit hormoon zorgt ervoor dat de bloedsuikerspiegel omhoog gaat, met andere woorden: er komt meer glucose in het bloed. Zo is er voldoende energie paraat om weerstand te bieden tegen gevaar. De glucose wordt vrijgemaakt, door eiwitten uit spierweefsel af te breken.

Cortisol heeft nog een andere functie: Het onderdrukt het immuunsysteem. Het immuunsysteem is van groot belang bij het remmen van ontstekingen en het bevorderen van herstel. Maar wanneer er direct gevaar dreigt, zorgt het lichaam ervoor dat alle energie paraat is om zichzelf tegen het directe gevaar te beschermen: de functie van het immuunsysteem wordt als het ware uitgesteld om ook hierop energie te besparen.

Dagelijkse stress
Natuurlijk komen we in deze moderne tijd nauwelijks meer in aanraking met dat soort gevaar, waardoor we letterlijk moeten kiezen tussen vechten of vluchten. We leven niet in de natuur, we zijn niet omringd door wilde beesten en we leven ook niet in oorlog. Toch zijn er nog wel degelijk dingen die ons op psychologisch en sociaal niveau bang maken of stress opleveren. Dit activeert net zo goed de stresshormonen en de lichamelijke reactie blijft even ingrijpend – ook al is er dus geen letterlijke noodzaak om te vechten of te vluchten. Wanneer de factoren die stress en spanning veroorzaken zich oplossen, zal ook het lichaam zich herstellen. Maar wanneer de oorzaak niet weggaat, of iemand is niet in staat om zich te herstellen, dan blijft het lichaam in een staat van stress. De stresshormonen kunnen dan op korte en lange termijn negatieve effecten hebben.

Gevolgen van langdurige stress door cortisol, het sloophormoon
Naast het opgejaagde gevoel van stress en spanning, heeft cortisol in geval van langdurige stress een aantal negatieve effecten op het lichaam (zowel op korte als lange termijn) en vervolgens thuis en op het werk:

  • diabetes en overgewicht -> verminderde concentratie op het werk
  • vermoeidheid en slapeloosheid -> onvoldoende alert op het werk
  • depressie -> negatieve uitstraling naar klanten en collega’s
  • versnelling van veroudering -> vaker verzuim op de werkplek
  • negatieve effecten op de spijsvertering -> vaker verzuim op de werkplek of een ziekmelding
  • verminderde werking van het imuunsysteem: ontstekingen, o.a. verminderde werking tegen kanker -> vaker een ziekmelding of uitgestelde re-integratie
  • spierafbraak -> minder goed in staat fysiek werk te verrichten, risico op bedrijfsongeval
  • verminderd libido -> snel geërgerd, veroordelend, minder flexibel
  • hart- en vaatziekten -> langdurige arbeidsongeschiktheid

Hoe vang je iemand op die met stressgevoelens van zijn vakantie terugkomt?
Realiseer je je voldoende wat voor gevolgen dat kan hebben voor diegene en zijn directe werkomgeving? Kan je voldoende begrip tonen voor iemands situatie? Aangetoond is dat deze medewerkers groot belang hebben bij sociale steun. Oók op het werk! Ze zullen hierdoor beter en sneller herstellen. Een (preventief) bezoek aan een goede bedrijfsarts kan hieraan een waardevolle bijdrage leveren.

Natuurlijk is het logisch dat wanneer iemand de oorzaak van de stress wegneemt, ook de gevolgen zullen verdwijnen. Maar het wegnemen van de stress (door bovengenoemde oorzaken bijvoorbeeld) is vaak niet zo snel gedaan.
Toch zijn er voor iemand op de korte termijn mogelijkheden om de gevolgen van cortisol enigszins te verlichten, zoals:

  • verminderen van gebruik van alcohol en koffie, voldoende water drinken en gezond en gevarieerd eten;
  • ervaren van sociale steun;
  • gesprekken voeren met een coach of counselor.

De meerwaarde van bedrijfscounseling
Bedrijfscounselling heeft een grote meerwaarde voor bedrijven. Het helpt werknemers gezond aan het werk te houden. Veel ziekteverzuim is (mede) psychisch van aard, en bedrijfscounseling is bij uitstek geschikt om psychische klachten (vaak als gevolg van uitputting van lichaamsfuncties) te doen verminderen. Werknemers kunnen voordat zij ziek worden al vertrouwelijk met een bedrijfscounselor praten. De werknemer krijgt door counseling helder zicht op waar het knelt. De werknemer blijft zelf verantwoordelijk, en kan zich zodanig ontwikkelen dat hij ook in de toekomst probleemoplossend te werk kan gaan. Door te praten over de lastige situatie(s) en daar actief mee aan de slag te gaan, duurt de situatie minder lang, en zal de werknemer zich niet zo snel ziek melden. Een bedrijfscounselor heeft bovendien naast counselingsvaardigheden kennis van problemen die zich op de werkvloer kunnen voordoen. Die inhoudelijke kennis kan helpen bij het opsporen van de kern van het probleem, zodat sneller een passende oplossing gevonden wordt.

De toekomst ziet er weer heel anders uit voor je medewerker! Maar ook voor jou als leidinggevende en de collega’s.
Waarom zou je het iemand (of jezelf) niet gunnen..?

De inhoud van dit blog is mede tot stand gekomen door drs. Esther Bergsma, register bedrijfscounselor en eigenaar van WerkZorgCombinatie. In onze samenwerking bieden wij de training aan “Voorkom onnodig lang burn-outverzuim” voor managers, directeuren en HR-professionals.